احتمال شكستگى مىرود . اسافل اعضا و كشهاى ران آنقدر صدمه خورد كه به هيچ وجه مقدور نبود بتوانم بنشينم . خلاصه نه لنگى كرديم و نه تعطيلى ، هوادج « 1 » را حمل و اين بنده را چهار نفر گرفته در هودج « 2 » گذارده ، روانهء صحنه پنج فرسخى شديم . اگر عرض كنم در اين پنج فرسخ ، صدمهء پنجاه فرسخ بر اين بنده واردآمده ، اغراق نخواهد بود . دوساعت به غروب مانده وارد صحنه شده ، در خانه هيبت الله كُرد ، كه بسيار منزل كثيفى است وارد شده و اكنون كه پاسى از شب گذشته ، باكمال ضعف محض خالى نبودن روزنامه ، اين مختصر را عرض نموده ، تا فردا چه پيش آيد . [ كاروانسراى بيستون ] ( روز دوشنبه 25 ) : طلوع آفتاب ، از صحنه بار كرده ، سه ساعت به غروب مانده در بيستون ، چهار فرسنگى ، منزل شد . كاروانسراى آجرى سنگى « 3 » به فرمايش مرحوم شيخ على خان ، پيشكار شاه سليمان صفوى ، دراين محل ساخته شده است . موقوفه دارد كه متولى به موقف عليه نمىگذارد و قريب الانهدام است . محل فرهاد و قصهء شيرين او را در كتب منظومه ومنثوره خوانده و شنيده‌ايم . اين بيت ، در اثناى نگارش روزنامه از افكار خاطر افگار به خاطر رسيد و در اينجا ثبت شد : به ياد آن لب شيرين و روى سمين است * كه پاى هر سر سنگى هزار فرهاد است

--> ( 1 ) . اصل : حوادج . ( 2 ) . اصل : حودج . ( 3 ) . كاروان سراى بيستون كه معروف به كارونسراى شاه عباسى بزرگ است ، به دستور شاه عباس صفوى ساخته شدودر 30 كيلومترى شمال خاورى كرمانشاه قرار دارد . با توجه به سنگ نبشته‌اى كه از شاه سليمان صفوى ( 1105 - 1077 ق ) در اين بنا باقى مانده است ، به نظر مى رسد ساخت اين كاروانسرا در زمان پادشاهى « شاه سليمان » و صدارت « شيخ على خان زنگنه » پايان يافته باشد . شيخ على خان در سال 1093 ق ، كه صدر اعظم شاه سليمان صفوى بود ، زمين هايى كه از رودخانه « قراولى چمبتان » سيراب مىشد را وقف امور گوناگون از جمله تعمير كاروانسراى بيستون كرد . نوشته وقف‌نامه در اصفهان تنظيم و به مهر و تأييد علماى به نامى چون « ملا محمد باقر مجلسى » و « آقا جمال خوانسارى » رسيد . نسخه‌اى از اين وقف نامه نيز به صورت سنگ نبشته بر سينه كوه بيستون ، پايين تر از نقش داريوش بزرگ حك شده است . و يكى پديا دانشنامه آزاد